Profession de foi

J'en ai marre de mes errances existentielles, toutes ces recherches, tous ces questionnements, tout ce blabla autour de dieu, la mort, l'au-delà. Des années d'égarement, des années de culpabilité pour avoir douté de ma foi, pour avoir remis en question les fondements mêmes de ma personnalité, de tout ce qu'on m'a appris depuis que j'étais tout petit. Tout ça doit finir. Aujourd'hui j'ai pris ma décision, je me convertis et je viens vous faire ici ma profession de foi.

J'aurais pu choisir le christianisme, comme certains viennent de le faire. J'aurais au moins eu le privilège d'être baptisé par le Pape en personne. J'aurais pu retrouver mon ancienne foi, ce qui aurait fait plaisir à beaucoup de gens que je connais. J'aurais pu embrasser la religion de Mani et assumer une fois pour toutes le pseudonyme que je porte. J'aurai pu essayer le judaïsme, mais j'ai été découragé par la lourdeur de la procédure : sept ans sont nécessaires pour réussir une conversion complète.

D'autres choix m'ont été possibles, mais je les ai tous finalement écartés : devenir hindous et ne plus manger de boeuf ? Je ne pourrais pas... devenir sikh et porter un turban sur la tête toute ma vie ? Je ne m'y vois pas trop... devenir bouddhiste et renoncer aux joies de la vie, aux plaisirs, aux désirs de la chair...? Non, jamais !

J'ai décidé, après une longue gestation, de devenir pastafarien. Je me convertis au culte du monstre sacré de la Pasta en toute mon âme et conscience.

Acquérir le don de la foi pastafarienne dans la reconnaissance de la sainteté du Monstre en Spaghettis Volant est, pour un croyant, un privilège inimaginable. Ce matin, sa Sainteté a béni ma conversion et ma accueilli parmi ses fidèles. Je me suis senti comme rentrant dans ma maison, comme revenant aux origines. C'était une expérience spirituelle inoubliable, celle de la rencontre avec la religion Vraie et avec l'Absolu dans toute sa splendeur.


Il m'est désormais impossible de nier les vérités éternelles du pastafarisme. Je ne peux plus ignorer que les réponses, toutes les réponses, sont là devant moi, protégées et nourries par notre sainte Eglise. Pour moi, il s'agit de la seule croyance qui rallie vraiment la science et a foi.

Grâce à ma nouvelle fois je comprends finalement mieux le monde dans lequel nous vivons. Je sais par exemple que la seule solution au réchauffement climatique est d'augmenter le nombre de pirates dans le monde. En effet, le prophète Bobby Henderson a démontré que le réchauffement climatique est intiment lié à la diminution du nombre de pirates, comme le montre le graphique suivant :



J'entreprends dès aujourd'hui ma mission de nouveau pastafarien. Je vais prêcher la bonne nouvelle autour de moi. Je vous souhaite tous, ô chers lecteurs, d'être touchés par la grâce nouillesque de sa Sainteté ! Ramen !

Un homme morose à l'invraisemblable moustache

« Nietzsche sort d'un hôtel de Turin. Il aperçoit devant lui un cheval et un cocher qui le frappe à coups de cravache. Nietzsche s'approche du cheval, il lui prend l'encolure entre les bras sous les yeux du cocher et il éclate en sanglots. Cà se passait en 1889 et Nietzsche s'était déjà éloigné, lui aussi, des hommes (...).

C'est précisément à ce moment-là que s'est déclarée sa maladie mentale. Mais selon moi, c'est bien là ce qui donne à son geste sa profonde signification. Nietzsche était venu demander au cheval pardon pour Descartes. Sa folie (donc son divorce d'avec l'humanité) commence à l'instant où il pleure sur le cheval. » (Milan Kundera, dans L’insoutenable légèreté de l’être)

Après cette scène, l'un des amis de Friedrich arrive en urgence d'Allemagne. Overbeck découvre alors un Friedrich méconnaissable, surexcité, chantant, parlant, dansant sans cesse. Friedrich était convaincu qu'il réussirait à réunir l'Europe, et son ami le convainc que pour ce faire il doit se rendre d'abord en Allemagne. Overbeck a du mal à maîtriser ce corps mû par la démence et que toute raison semble avoir abandonné. Il réussit enfin à l'emmener dans un lieu où on peut le soigner, dans sa terre natale.

S’il semble acquis que Friedrich est devenu l'ombre de lui-même suite à cet épisode triste de Turin, la nature exacte de sa maladie demeure une donnée méconnue. Bizarrement, l'année 1888 a été très fertile en production intellectuelle pour le grand philosophe. La question est de savoir si la folie a entaché ou pas ces dernières oeuvres. Certains argumentent que c'est bien le cas. D’autres, comme Gilles Deleuze, le nient catégoriquement et considèrent que toute l’œuvre de Nietzsche est bien l’œuvre d’un génie et non d’un fou.

On ne sait pas ce qu’il avait au juste ? S'agissait-il d'un trouble neurologique héréditaire (son père est mort jeune d'une maladie semblable) ? D’un syndrome maniaco-dépressif (lié à la mort prématuré de son père et à l'impossibilité de le remplacer) ? Ou s'agit-il seulement des conséquences catastrophiques d'une syphilis mal soignée contractée vingt ans plus tôt (maladie reconnue par Friedrich avant sa folie) ? Impossible à dire. Mais ce qui est sûr c’est que le basculement a été irréversible. Même s'il disait lui-même qu' « il y a toujours un peu de raison dans la folie », le peu de raison qu'il lui restait pendant ces onze années était sans commune mesure avec son génie d'autrefois.

Parmi les thèses les plus fantaisistes, on trouvera celles qui affirment qu'il était victime d'un complot orchestré par l'Eglise (thèses reprises aujourd'hui entre autres par des groupes d'extrême droite). D'autres diront qu'il jouait la comédie ! Avant de sombrer dans la folie, Nietzsche en effet écrivait que « la folie peut-être le masque d'un savoir funeste et trop certain ». De là à supposer qu'il jouer vraiment la comédie ? Très peu probable, si l’on sait qu’avec la folie Nietzsche a perdu la santé intellectuelle éclatante dont il jouissait autrefois : en effet, il avait toujours souffert dans sa vie de divers maux, de paralysies partielles et de difficultés à lire ou à écrire. Mais entre un épisode de maladie (migraines répétées, crises de paralysie, nausées...) et un épisode de bonne santé, il gardait toutes ses facultés intellectuelles intactes. Il avait la faculté de voir la maladie sous l'angle de la santé et la santé sous l'angle de la maladie. Maladie et Santé étaient deux points de vue sur l'existence, son existence (cf. textes de Deleuze à ce sujet). Et malgré ça la maladie (par extension la douleur, la souffrance et la mort) ne faisait pas partie des thèmes centraux de son oeuvre. Il a réussi donc à ne pas mêler son propre mal à sa vision du monde tout en instrumentalisant ses douleurs pour regarder l’existence sous un autre angle. Mais tout ça lui est devenu impossible le jour où il est devenu définitivement fou.

Pendant ces années il a été abandonné à sa soeur et à sa mère (avec lesquelles il entretenait des relations très complexes avant sa maladie). Friedrich malade, paralysé, agonisant, était à leur merci. Cette emprise soulève des questions quant à l'œuvre même de Nietzsche. Car la mère et surtout la soeur étaient d'ardentes chrétiennes, adhérant au nationalisme allemand et même aux thèses raciales. On doit à Elisabeth sa soeur la fondation de la Nietzsche-Archiv pour préserver le patrimoine du prodige de la famille, comme on lui doit aussi la falsification de quelques unes de ses oeuvres. Ce que l'Histoire retiendra contre elle c'est sûrement sa tentative d'asservir la pensée nietzschéenne au national-socialisme. Lors de la mort d’Elisabeth Förster-Nietzsche dans les années trente, Hitler lui-même avait assisté à ses obsèques.

Nietzsche, lui, était anti-nationaliste, anti-populiste, anti-conformiste. « Qu'est-il resté de Nietzsche ?

Un homme morose à l'invraisemblable moustache, qui s'accroche au cou d'un cheval en sanglotant. » (Milan Kundera, dans L’insoutenable légèreté de l’être)

Nietzsche malade

*******

Pour tenter une incursion dans le monde du philosophe allemand Friedrich Nietzsche, je vous conseille vivement de lire « Nietzsche, par Gilles Deleuze » qui résume en une centaine de pages la vie et la pensée de Nietzsche.

Talk Show de Radyoun : participe... participe pas ?

Je trouve l'initiative très intéressante et plus que louable. Je remercie vivement tous ceux qui participent à l'organisation et qui ont pensé à m'inviter, surtout Tarek Kahlaoui et ce malgré les divergences d'opinions qui persistent entre nous.

Je ne pense pas participer pour au moins 3 raisons :

La première est personnelle, je ne peux l'exposer ici. Ces derniers jours ce sujet est passé en second plan pour moi. Même pour ce qui est de la disponibilité pendant les horaires proposés, ça me convient moyennement...

La deuxième est liée à la blogosphère. En effet, depuis le temps que ce débat se déroule dans notre cyber-espace, beaucoup de choses ont été dites, et pas seulement des bêtises (heureusement !). Je pense qu'au préalable de toute discussion il faut se poser les bonnes questions, chose que j'ai essayé de faire dans le précédent post. Je pense qu'il est temps de laisser d'autres gens s'exprimer, j'ai vu par exemple que Abunadem et Arabicca comptent y participer... C'est l'occasion d'écouter ceux qui n'ont pas pris part aux engueulades des dernières semaines.

La troisième est liée à Mani (mon moi virtuel) et à son blog : Mon point de vue, vous pouvez l'entrevoir dans ma liste de questions aux autres bloggeurs ici ainsi que dans d'autres posts : celui-ci et celui-là. Si le sujet a besoin de plus d'explications de ma part, je le ferai dans un post dédié. J'ai créé ce blog pas pour me faire des ennemis et pas pour parler d'un seul sujet pendant des semaines, je préfère donc que l'Homme dans la foulée retrouve sa vocation généraliste.

Une fois ma décision prise, j'hésite longuement... (je sais plus de qui est cette citation)

إلى طارق ، عماد ، أزواو وماهيفا

تمهيد :

من الممكن تلخيص علاقة الدين بالدولة في الأشكال التالية :

1 ـ الدين هو مصدر الشرعية السياسية (الحاكمية لله ، في مقابل حكم الشعب)
2 ـ الدين هو المصدر الوحيد للتشريع
3 ـ الدولة لها دين رسمي : الأقليات الدينية لها وضع خاص (ليس بالضرورة إضطهاد ، فالدولة المغربية مثلا تكفل حماية خاصة للجالية اليهودية)
4 ـ الدين هو أحد مصادر التشريع الوضعي ضمن مصادر أخرى (الإعلان العالمي لحقوق الإنسان...)
5 ـ الدين يقع تحت الرقابة الحصرية للدولة (مثلا في تونس تقع تسمية الحبر الأكبر لليهود من قبل رئيس الجمهورية ولا يجعل ذلك من اليهودية دينا للدولة)

والآن أتمنى أن تجيبوني على الأسئلة التالية حتى نرفع قليلا من مستوى الحوار :

أسئلة للجميع :

أ ـ ماهو حسب رأيك الوضع الحالي في تونس ضمن الحالات المذكورة أعلاه ؟
ب ـ ما هو الوضع المثالي الذي يمكن أن تكون عليه تونس في المستقبل ؟

أسئلة خاصة بطارق :

ط 1 ـ هل أن تبني العلمانية من قبل "أقلية" لادينية يطعن في شرعية طرح التساؤل حول العلمانية في بلادنا ؟
ط 2 ـ في مقابل العلمانية لمّحتَ في عدة مناسبات إلى الـ"تجديد الديني" من داخل الإسلام كقضية محورية في مواجهة التطرف . كيف يكون حسب رأيك هذا التجديد جزء ا من الحل في الوضع الراهن ؟ (استوقفني ذات مرة تلميحك إلى فقه المقاصد مثلا)
ط3 ـ كيف تساهم العلاقة بين الدين والدولة التي تتصورها في دفع هذا التجديد الديني ؟

أسئلة خاصة بعماد :

ع 1 ـ هل العلمانية مبدأ يساري بالضرورة ؟ ألا ترى أنه من الإجحاف إقحام النقاش في ثنائية اليمين واليسار علما بأن هذه الثنائية مبنية أساسا على تصور مختلف لإمتلاك وسائل الإنتاج لا على طبيعة العلاقة بين الدين والدولة ؟
ع 2 ـ هل "الخوانجية الجدد" هم من "يناضل" من أجل النقاط 1 و 2 المذكورة أعلاه فقط أم أنك تقحم ضمن هذا الصنف من يرى الحل في الأشكال 3 ، 4 و 5 ؟
ع3 ـ الإسلام مكون أساسي في الهوية التونسية . كيف يمكن من الممكن التخلي عنه بهذه السهولة (حتى لو افترضنا جدلا أنه دين "غير صحيح") ؟

أسئلة خاصة بأزواو :

أ 1 ـ هل أن نضال اللادينيين من أجل العلمانية هو فقط من أجل الحفاظ على مكتسبات خاصة أم أنهم يحملون فعلا مشروعا مجتمعيا لكافة أفراد الشعب (المتدين في غالبيته حتى وإن لم يقم بالفروض) ؟
أ 2 ـ هل كل من يرفض العلمانية هو بالضرورة ينادي بالحاكمية ؟ أليس من الممكن أن نؤمن بإطلاقية المسائل الإيمانية وبالمقابل نقبل بالنسبية في مسائل دنيوية ؟

أسئلة خاصة بماهيفا :

م 1 ـ على افتراض أن قوانين الدولة وضعية مثلما هو الحال في تونس ، أليس الدين هو الضامن لإحترام القانون ؟ بمعنى آخر أليس الدين شرطا مسبقا لإمكانية السلوك الأخلاقي داخل المجتمع ؟
م 2 ـ كيف تكون العلمانية مسألة محورية في حين أن انشغالات المواطن اليومية بعيدة كل البعد عن هذه المسائل النظرية المغرقة في نخبويتها ؟

حجاب ، علمانية وأشياء أخرى

كيف هرب حارس المرمى المصري لسويسرا ، قامت الدنيا وقعدت في أرض الكنانة . ومن جملة التهم اللي اتهموا بيها حارس الفراعنة (بخلاف "الخيانة" وأوصاف أخرى من نفس المعجم) كانت تهمة غريبة شوية : الإساءة للإسلام !

الحكاية وما فيه اللي مرط عصام الحضري ظهرت في أحد الصور قاعدة هي وراجلها في مدارج أحد الملاعب السويسرية بلاش حجاب ، في حين أنها كانت تلبسو وقتلي كانت عايشة في بلادها مصر . زعمة علاش نحاتو الحجاب ؟ السويسريين ضغطوا عليها ؟ قالولها ما نعطيوك أوراق كان ما تنحي حجابك ؟ والا الموساد عطاها فلوس باش تسيء للإسلام ؟

آنا نتصور اللي مدام حضري كي مشات لسويسرا تنفست الهوا متع الحرية لأول مرة ، ومارستها على كيفها وعملت اللي في بالها وما نجم ياقفلها حد ويمنعها . صحيح اللي في مصر ممكن ياسر اللي حد ما أجبرها باش تحط الحجاب ، وسيرتو با راجلها اللي ريناه في التصويرة معاها في سويسرا ماهواش متقلق اللي مرطو ماهياش لابسة حجاب . السؤال اللي يطرح نفسو لهنا : علاش مدام حضري كي عينها باش تنحي الحجاب ما نحتوش من وقت اللي كانت في مصر ؟

الجواب ساهل برشة : عخاطر في مصر (وفي برشة دول عربية) عندك الحرية المطلقة باش تحط حجاب والا لا . آما أون فوا حطيتو ، ما عادش عندك الحق تنحيه . الدليل على هذا هي الدعوات الصادرة من برشة مصريين ومن مواقع انترنات محسوبة على التيارات الدينية اللي تدعو مرط عصام الحضري إلى إرجاع الحجاب ، خاصة وأنو زوجها ينتمي لمنتخب "متدين" (هكة ! والملاعبية اللي من أصل قبطي آش يعملو ؟ ينتحروا ؟) . "دخول الحمام موش كيما خروجو" كيما نقولو في تونس ، وهذا ينطبق زادة على برشة حاجات أخرى عندها علاقة بالدين : الصلاة مقابل عدم الصلاة ، شرب الخمر مقابل الإمتناع عنو ، التحول للإسلام مقابل الخروج منو... مانيش قاعد نزيد من عندي ومانيش نهاجم في معتقدات حتى حد : في الأمثلة هاذومة الضغط الإجتماعي (والإعلامي في حالة مرط الحضري) يكون قوي في اتجاه دون آخر . ومن الممكن كونو هذا يرجع لطبيعة مجتمعاتنا المحافظة واللي عندها نظرة دونية جدا لكل من يمشي عكس التيار اللي يقوي القيم التقليدية وفي مقدمتها الدين : أغلبية العباد ماذابيها تشوف الناس اللخرة ماشية في الإتجاه "الصحيح" . الناس الكل تفرح كي يسمعو بعدد المتحولين للإسلام في ألمانيا آما حد ما يحكيلك عالمتحولين مالإسلام للمسيحية في الجزائر مثلا . الطفلة اللي تحط الحجاب يفرحو لها (ع خاطر رجعت للـ"طريق المستقيم") آما اللي تحب تعمل العكس ، شكون يحترمها وشكون يحاول يفهمها ؟ تقريبا حتى حد .

هالقيم المعوجة اللي تستعرف بالحرية في حاجات وفي حاجات لا ، عايق أمام تقدم المجتمعات متاعنا عخاطرها تحد برشة من هامش التفكير وتحط أي واحد يتصرف ضد القيم السايدة في موقع الإتهام . وكيما قاعدين نشوفو اليوم ، الحجاب ولى حرية شخصية آما تنحيتو إساءة للدين والمجتمع والأخلاق . وأخطر حاجة تنجم تصير هي كونو القواعد الغير مكتوبة هاذي تولي في نهار مالنهارات قانون يسري على الجميع كيما هو الحال حاليا في إيران . وهذاكة علاش العلمانية تنجم تكون جزء من الحل لأنها تحمي المجتمع مالإنغلاق على نفسو والدوران في حلقة مفرغة من القيم الجامدة في حين أنو تطورو الطبيعي يقتضي التغير والتبدل وصنع قيم جديدة . وهذاية مايعنيش اللي العلمانية حل فوري وحل سحري لمشاكلنا الكل .

المأساة هو كونك كيف تحكي بمنطق كيف هكة تولي متهم بمهاجمة الإسلام والعمالة والخيانة واتباع الغرب في حين أنو النقاش ينجم يقعد في إطار النقاش الإجتماعي والفكري ما نغير ما ندخلو ربي والدين في كل شي . وفوق هذا ودونو اللي يحكيو باسم الدين ماهوماش بالضرورة أكثر ناس فاهمين ومسألة كيما الحجاب أصلا ماهواش حاصل عليها إجماع بما أنها ما فيهاش نص صريح .

المسألة ما هياش آنا ضد نزع الحجاب والا مع حرية لبسو ، المسألة هي حتى لوقتاش باش نتماداو في الإزدواجية بين قيم منغلقة أكثر فأكثر وواقع متغير وظروفو تصعب أكثر فأكثر . المسألة هي علاش في نفس الوقت اللي تزايدت فيه أهمية الدين في تونس ، ولات فمة أكثر فأكثر ملاحدة ومسيحيين وشيعة وعلاقات خارج إطار الزواج ؟ علاش المجتمع والعصر ماشيين بينا في شيرة ، وأحنا نقاشاتنا ماشية في شيرة أخرى ؟

جمعة لتالي مشيت لصالون الكتاب المغاربي في باريس . نسمع في زوز نسا من أصل عربي يحكيو ، وحدة قالت للخرة اللي سمعت ندرا آما كاتب مغاربي يقول اللي الحجاب حرية شخصية واللي هي تصدمت مالكلام هذا . المرا لخرة قالتلها : "ظاهرلي فمة مسائل أهم من هكة باش نحكيو عليها في بلداننا". لا مافماش مسائل أهم . وفي المطلق مافماش مسألة أهم من مسألة عخاطر هالعقليات المزمرة هي اللي يستعملو فيها برشة حكام عرب : فلسطين ما تحررتش وانتوما تحكيو عالديمقراطية ؟ الشعب جيعان وانتوما تحبو انتخابات حرة ؟ والنتيجة ، هانا نشوفو فيها بعد ستين سنا ماللي احتلت فلسطين ومن بعد خمسين سنا استقلال والشعب ديما جيعان . وبالكشي كي نبداو نحكيو على مسائل ثانوية كيما الحجاب تو نوصلو في اللخر نحرروها فلسطين ، عخاطرنا نكونو بدينا البني على قاعدة وحكينا على كل شي وما خبينا على بعضنا حت شي .

خلينا نحكيو في هالمجال الصغير اللي اسمو انترنات واللي عندو كلمة خلي يقولها . بالله علاش الناس الكل تحب ع حرية التعبير وفي أول موضوع نحبو نحكيو فيه نتعاركو ؟ خنسمعو الحديث عالعلمانية وعلى الحجاب (رغم اللي هي مسائل ثانوية) ومايسالش إذا كان حديثنا طفولي وسطحي وساذج ، عخاطر حرية التعبير عمرها ما كانت حكر عاللي يحكي بالمصطلحات الأكاديمية وعلى اللي عندو أفكار طيارة . آما براس أماتكم قيلونا مالرويق متع حملة ضد الإسلام ومتع ياخاين يا عميل يا صهيوني ، رانا كلنا توانسة الزح

في هاكة اللوبانة نلوكو

العلمانية مقلّقة برشة عباد هالليمات . تحكيلهم على فصل الدين عن الدولة يقلك فلسطين . تقلو الدين حاجة خاصة موش من حق الدولة التدخل فيها ، يقلك غزو العراق وقتل وتشريد الأطفال في أفغانستان .

آنا نحب نفهم شنوة العلاقة بين المواضيع هاذي الكل . الحكاية وما فيها اللي برشة ناس يسخايلو اللي فمة قضايا مصيرية ما عندنا الحق نحكيو كان فيها هي . كيفاش تحكي عالعلمانية والعراق مازال تحت الإحتلال ؟ كيفاش تحكي ع التسامح والتعايش وحوار الحضارات إذا كانت غزة تحت الحصار ؟ لا يا سيدي ، ما نحتفلوش بعيد الحب ما دام مازال عندنا اخوة مضطهدين .

المنطق هذا ينجم يوصل لأفكار خطيرة من قبيل : ما دام ما زال الشعب جيعان ما عندناش الحق نحكيو عالديمقراطية...

كل حاجة في بلاصتها . الديمقراطية ، العلمانية والحريات الفردية مواضيع حساسة ياسر وذات أولوية كبيرة ويلزمنا نحكيو فيها . موش معناها اللي ما عادش بش نحكيو على العراق ، وإلا موش معناها اللي فرطنا في فلسطين عخاطرنا نحكيو ع فصل الدين عن الدولة . وموش عخاطر بوش والا ساركوزي نطق كلمة العلمانية باش تولي في ليلة وضحاها حرام ورجس من عمل الشيطان .

العلمانية ماهياش مطلب أمريكي والا صهيوني . العلمانية مطلب وطني قبل كل شي . باهي ، ماهو قلتو ما يجيش منو ننقلو كل شي مالغرب ببهامة ويلزمنا نخممو في اللي يصلح بينا واللي ما يصلحش ، داكوردو ، هات نحكيو ! شنوة باهي في العلمانية وشنوة اللي ماهواش باهي ؟ علاش في عوض الحوار البناء نركحو نسبو في بعضنا يا عميل يا خاين يا صهيوني ؟؟ مع العلم اللي فمة آلاف الحاجات اللي خذيناها عالغرب من غير ما نخممو فيها تصلح بينا والا لا ، جينا في العلمانية ووقفنا ، علاش عخاطر فمة شكون قال اللي العلمانية هي جزء من مؤامرة ضد الإسلام . آما البروسيسورات بنتيوم المصنوعين في قلب اسرائيل والقمح اللي نجيبو فيه من أمريكا والدوايات المصنوعين فالدانمارك... نرمال نستوردوهم ما فمة حتى مشكل !

أحنا عاجبنا موقع الضحية وما نحبوش نخرج منو ، عخاطر الضحية ديما عندها الحق وديما مظلومة وإذا كان أمورها ماهاش ماشية ، راهي ماهياش هي المسؤولة بل اللخرين . صحيح شعوبنا ضحية متع الإستعمار ومتع الظلم وضحية الإستبداد متاع الحكام لكنها قبل كل شي ضحية متع جهلها وعدم قدرتها على مسك مصيرها بيديها وضحية تقوقعها ورا نظرية المؤامرة وهام يكرهونا ويهود كلاب وصليبيين أحفاد القردة والخنازير... ياخي بالله أمريكا باش تجي تبشبش بيك فين نحطك يا طبق الورد ؟؟ تي ماو حوت ياكل حوت وهذاكا حال الدنيا من عهد الرومان وقرطاج للإمبراطوريات الإسلامية ومن بعدها الإستعمار الغربي . بربي حتى لوقتاش باش نقعدو نخزرو للعالم بمنطق دار الإسلام ودار الكفر ؟ وحتى لوقتاش أي مسألة اجتماعية والا سياسية والا اقتصادية ما نجموا نفهموها كان ما ندخلو الدين في المعمعة ؟

فمة ناس تحبنا ما نحكيوش في العلمانية مادام فمة ظلم واستعمار وعنصرية وهضم لحقوق الإنسان . وفمة ناس ماشي في بالها اللي الأمريكان الكل يكرهونا وغايرين منا (ما نعرش على شنوة) . وفمة ناس حاطة خط أحمر على ليستة متاع مواضيع مكتوب عليها من فوق : "اللي يحكي ع المواضيع هاذم بيوع وخاين وكافر وناكر الملة"... باش ما نستعملش كلام آخر .

الفلسفة ومعركة العقلانية

كيف عديت الباك كانت وحدة مالماتيارات اللي نعمل عليهم بون كيف هي الفلسفة . كنت كي ندخل للدرس نشيخ في مخي ، نحس روحي اللي كنت بهيم قبل ما ندخل للقاعة ، واللي الأستاذ قاعد يحللي في عينيا على حاجات عمري ما كنت نخمم فيهم ولا عمرهم كانوا يخطروا في بالي .

أستاذي متع الفلسفة في الباك إنسان متميز برشة . رغم صغر سنو فإنو كان موسوعة متع معرفة . ما فماش سؤال ما يجاوبش عليه ، ومافماش حاجة ما يعرفهاش . إنسان رايع ، بيداغوجيا وأخلاقيا وعلميا . وطوال العام الدراسي عمرو ما أفصح عن معتقداتو هو رغم اللي أحنا ديما شاددينو بالأسئلة : ملحد والا متدين ؟ ربي موجود والا لا ؟ زعمة ماركس كان غالط على طول الخط ؟ وشكون قال اللي تحكيلنا فيه صحيح ؟ انتي مؤمن باللي تحكي فيه والا لا ؟

بالطبيعة فمة برشة كانوا ماخذين الفلسفة على أساس ماتيار صعيبة ومتع تكسير راس وزايد تخدمها . دي توت فاسون تخدم والا تزمر ديما النوت خايبة . والنوت في السيستام التعليمي متاعنا حاجة هامة ياسر ، أهم مالمعرفة في حد ذاتها . لكن كان فمة شكون يتبع ويحب يفهم ، والناس هاذم كانت تقلقهم دروس الفلسفة بدرجة كبيرة على خاطر ما بين اللي تعلموه في التربية الإسلامية وفالدار وما بين اللي يخرف فيه استاذ الفلسفة... فمة فرق كبير وشاسع .

الحاصيلو الفلسفة حلت أمخاخ برشة عباد ، وبرشة نعرفهم في الوقت هذاكة خلاو معتقداتهم الدينية وولاو ملحدين والا لاأدريين... الفلسفة خلاتنا نفكروا ونخدموا أمخاخنا ونتسائلوا ونحكيو في مواضيع ممنوعة... عخاطر الفلسفة كي تجي تشوف ماهياش علم اللادني... وأي واحد عندو الحق يفكر ويتسائل ويحل آفاقو شوية ويعمل نظرة بانوراميك على الدنيا : معنى الوجود ، الإله ، النفس ، الخلود ، اللاوعي ، الحرية ، الموت ، الجنس ، المعرفة ، الأخلاق ، الإنسان... والحاجة الأهم وقتللي نتناولو المسائل هذي هو عدم التقيد بحدود معينة "لا تقف حائلا بين فكرتك ونقيضها" يقول نيتشه . وآنا شخصيا كيف كنت نحرر مواضيع في الفلسفة كنت نلوج على الأفكار اللي "مع" والأفكار اللي "ضد" وكنت كل مرة مبهور بأنو تقريبا كل فكرة عندها نقيضها اللي يمكن يكون صحيح بنفس القدر اللي الفكرة لولى صحيحة... وهو ما يعبر عنو عند هيغل بالجدلية ، يعني الشي ونقيضو الزوز صحاح... في حدود معينة .

الفلسفة هي حجر الزاوية متع الثقافة والفكر . وهي ركن أساسي في تكوين الفرد وصقل قدراتو النقدية . وهذاك اللي خلا منها مادة اجبارية في التعليم التونسي مهما كان إختصاص الباكالوريا . والفلسفة ما تطلبش امكانيات كبيرة : لا مخابر ولا آلات حاسبة ولا تجهيزات ولا حتى شي . العقل والفضول المعرفي هوما اللي واحد يحتاجهم باش ينجم "يتفلسف" ، لا أكثر ولا أقل . آما خسارة برشة ناس ماخذة الفلسفة على أنها حاجة خايبة ، ما توصل لشي ، تكسير راس ، ما منها فايدة... خلي عاد اللي يقلك اللي هي تبعدك عللي قال ربي والنبي...

الحديث هذا على الفلسفة جا في بالي وآنا نقرا في أحد التعاليق على موضوع سابق : "اساتذة الفلسفة اليوم اللي من المفروض هوما اللي يعلموا الناس العقلانية بداو هوما راكبين الموجة ". والموجة اللي يحكي عليها خونا أبوناظم هي موجة التدين اللي توصل في بعض مظاهرها للتخونج ، أي النضال السياسي ضمن خط إسلاموي يهدف إلى أسلمة المجتمع ومن ثمة أسلمة الدولة . علاش وصلنا لها الدرجة ؟ علاش الناس اللي مالمفروض عندهم مسافة نقدية بالنسبة للواقع هوما أول من يشارك في اسكات العقل ؟

نحب نوضح حاجة لهنا : بالنسبة ليا العقلانية ماهياش بالضرورة الإلحاد . والتفلسف والنقد ماهمش بالضرورة رفض ما جا بيه الدين جملة وتفصيلا . من الممكن أنو الناس تكون عقلانية وفي نفس الوقت تكون متدينة ، ما فمة حت شي يمنع ذلك . سبينوزا كان عندو تصورو الخاص على الإلاه ، و كيركيغارد مثلا كان مؤمن ، وكارل ياسبرز وغيرهم برشة... وهاذم الكل فلاسفة كبار . آما فمة حاجات ما يمشيوش مع العقلانية : الفكر الغيبي والتطير وتسليم العقل إلى الشيوخ وغيرها مالمظاهر اللي تبكّي في تونسنا اليوم .

الشي اللي قاعدين نعيشو فيه اليوم في تونس (وأحنا اللي "فصعنا مالبلاد" كيما يقول أبو ناظم نعايشو فيه من بعيد) ما هواش رجوع للربي والطريق المستقيم ، بل هو باختصار شديد الغاء للعقل من الحياة العامة والخاصة واستقالة جماعية من مسؤولية التفكير واعمال العقل . التونسي عايش حالة انفصام في الشخصية من هاك العام : اللي يسمعو في التلفزة ما هواش اللي يعيشو هو في الواقع ، اللي يقراه في الجرايد ما عندو حتى علاقة باللي يرا فيه كل يوم . الناس الكل تحب تنطق وتقول شنوة اللي موش عاجبها في السياسة ، آما كي يصح الصحيح الناس الكل تجبد البندير . وهذاكة علاش برشة لقاو اللي التدين شكل من أشكال المقاومة الصامتة . "الحاكم ما يحبنيش نصلي ، مالا نصلي بالسيف عليه". وهكاكة المظاهر متع التدين تولي شكل من أشكال ممارسة "الحرية" ، أي حرية الخضوع لسلطة أخرى غير سلطة الحاكم : سلطة النص المقدس وسلطة الشيخ الفلاني والشيخ العلاني ، وبالطريقة هاذي تولي شعارات عبثية من نوع "الحجاب يحرر المرأة" شعارات عندها ما يبررها .

العقلانية اللي حاجتنا بيها اليوم في تونس ماهياش عقلانية متاع ماط : الحقيقة واحدة ووحيدة ويلزم الوصول إليها مهما كانت السبل ، بل عقلانية متاع فلسفة : الحقيقة متعددة ونسبية ومتجزأة ، وفي نهاية المطاف كل واحد عندو الحقيقة متاعو . لخلق جيل عندو حس نقدي يلزم الإهتمام بتدريس الفلسفة ووضعها في ضمن أولويات السياسة التربوية . وإذا كان أساتذة الفلسفة هوما أول من يخضع للمنظومة الأخلاقية والقيمية للمجتمع ، فتدريس الفلسفة يبقى كي بيه كي بلاش . عخاطر واحد من أهداف فعل التفلسف هو تكوين فرد قادر على ابتكار قيم جديدة (وهذي فكرة قوية من أفكار نيتشه) ، أما إذا كان الهدف هو تبرير القيم السائدة ، أو تقويتها ، فحقيقة يا خيبة المسعى .

حكايات فارغة

6 حكايات فارغة

طق طق ربي يجيب الحق ! ظاهرلي ظاهرة الطقّان لاقية رواج كبير هالليمات... وبما أنو المرماجي طقّني (بثلاتة نقاط على القاف) فإني نمتثل لقواعد اللعبة :

1ـ حط الرابط متع المدون اللي طقك
2ـ حط قواعد اللعبة في مدونتك
3ـ احكي على ستة حاجات مالهاش معنى وتخصك انتي
4ـ طق ستة مالناس

باهي يا سيدي ، ستة حكايات فارغة :

1ـ نكره الحلوى وكل أنواع معجون الغلة والعسل يعمللي غصة في الحلق وما نطيقش ريحتو
2ـ مالحاجات القليلة اللي مدمن عليها ومانجمش نعيش بلا بيها هي القهوة...
3ـ ما نتبعش الكورة وقليل ما نتفرج في التلفزة
4ـ كيف نقوم الصباح نحب نسمع "حبيتك تنسيت النوم" متع فيروز ، وفي آخر العشية كي ما نسمعش أم كلثوم نبدا نزُنّ وحدي في "ليلة حب" والا "هذه ليلتي" والا أي رايعة أخرى من روائع كوكب الشرق
5ـ نحب التطييب والبريكولاج ، ونكره الميناج
6ـ ... ما لقيت ما نقول ... سي ... اللعب هاذي متع البلوغوسفار ما تعجبنيش برشة... آما بره برك ، تضييع وقت...

الناس الكلها تطّقت ، آشكون قعد ؟

ولي عودة في مواضيع أكثر جدية

تكريز

توة مدة ما عادش نكتب في ها لبلوغ . والأسباب طويلة وعريضة وفيها ما هو شخصي وماهو متعلق بالمستوى اللي وصلتلو اليوم تن ـ بلوغز . ومن غير ما نحل منوحة ونقول كيما بعض اللخيان، اللي قبل خير من توة ويا حسرة على زمان بكري... نقول جوست اللي تن ـ بلوغز اليوم اختلط فيها الحابل بالنابل وولات المدونات أكثر من شعر الراس . ماعاد تنجم تتبع حتى شي عخاطر الناس الكل تكتب والناس الكل تحلل وكل يوم تلقى بلوغات جدد . ما عاد تعرف حد في هالمعمعة خاصة وأنو الناس اللي كنت مستانس بيهم يكتبو ديما ولاو يكتبو أقل بوسطوات من قبل ، تقولش عليهم هوما زادة كيفي آنا طارت عليهم النفحة متع الكتيبة .

آنا نتصور اللي البلوغ ظاهرة في طريقها للإندثار ، أو لنقل ظاهرة قاعدة تعيش في تغيرات جذرية : فمة أكثر فأكثر مدونين ، مواضيع متنوعة أكثر فأكثر مع اتجاه متزايد نحو التفاهة والسرعة والتدوين الإكسبرس ، حضور أكبر للملتيمديا (صور ، فيديو ، تدوين صوتي ...) وانحسار كبير في عدد المدونين النجوم... ما نعرفش فين باش يهز هاذا كلو... ربما لإندثار المدونات في أفق عام 2010 كيما تتنبأ بيه الفيديو هاذي.

المهم ، اليوم حبيت نكتب موضوع نفرغ فيه قلبي ، خاصة وأني عندي مدة ما كتبتش . فمة شوية رقابة ذاتية ، صحيح . آما فمة زادة قناعة اللي اللي قاعدين نكتبو فيه كلنا ما هو إلا حرث في البحر ومضيعة وقت . آما اليوم التكريز وصل لنقطة اللاعودة . ما فماش سبب محدد لهالغصة اللي قاعد نحس بيها ، في الحقيقة هي برشة أسباب توة نحاول نفسرهم في هالتدوينة .

شهرين لتالي روحت للبلاد ، أمي قاتلي اللي الحمام اللي بحذا الدار قاعد يفرغ خاصة مالنسا اللي ماعادش يمشيولو برشة . علاش زعمة ؟ عخاطر فمة إشاعة تقول اللي الحمام حرام . بالله من وقتاش ولى الحمام حرام ؟ تي الحمامات في بلادنا موجودة من عهد الرومان ، ولا المسلمين ولا الفرنسيس ولا غيرهم نحاو هالتقاليد هاذي من بلادنا ، يجي اليوم بوكشطة يطل علينا من تلفزة فضائية ويقلك "لا يجوز" . تي برا اتلها في بلادك وشوف عدد البطّالة في السعودية والا حالة الباكستانيين والهنود والفيليبينيين اللي مستعبدينهم وخلي كل واحد لاهي في أمورو. باهي ومبعد الحمام اللي طلع حرام بآش بش يطلعو علينا زادة ؟ التواليت حرام ؟ والدوش ؟ وبيت البانو ماقالش بيها السلف الصالح ؟ والصابون بدعة والشامبوان اثم من عمل الشيطان ؟ تي فين ماشين يا زحي ؟؟؟

المصيبة في هالبلاد هي اللي ماعادش حاجتنا بالتلفزات الأجنبية باش نغرقو في هالمصايب متع الإفتاء . إذاعة الزيتونة منو فيه زيتو يقليه . بالطبيعة قليل شكون يتجرأ ينقد إذاعة كيف هاذي على خاطرها كلام ربي وكلام الحاكم (مالمرات القلايل اللي المصالح متاعهم الزوز تتقابل في هالبلاد) . آما إيجا أسمع آش يحكيو في هالإذاعة المحنونة : أقرا ما نعرش آما سورة خمسين مرة توة تمحيلك الذنوب الكل . بعد كل آذان آقرا ما نعرش آما دعاء ، كي تدخل لبيت البانو قول وقول... كيف تدخل للحمام ... آه نسيت ... الحمام حرام !

تي بالله فين ماشين ؟ وأخطاونا من حكاية مؤمن وكافر وغناية تونس عربية إسلامية . كلنا توانسة ونعرفو اللي حد ما ينجم يعيش في هالجو الخانق متع عذاب القبر والجلود اللي تتشوى وتعاود تنبت والملايكة اللي تدعي على المرا المتبرجة والشيطان اللي يوسوس وما نعرش شنوة آخر . التونسي اللي يجي لباريز يشريلك الفودكا مالفري شوب ومن بعد يحكيلك على الهوية والإسلام والعروبة وصدام حسين البطل الشهيد . بالله يزيونا مانفاق والترهدين ، وآحنا شطر اللي يحكيو على الحق في الحجاب وضرورة الحشمة عندهم تجارب جنسية قبل الزواج . قداش من وحدة متحجبة تلقاها عاملة عملية ترقيع وقداش من مُصلي عاشر الزطلة والبيرة قبل ما "يتوب". تي يزيونا بلا نفاق براس أماتكم راهو شي ينطق !

وعلى ذكر الكبت الجنسي ، اللي يحب يتبع القواعد متع مجتمعنا اليوم ومتطلبات العصر ما ينجم يعمل علاقة جنسية كان وقت ما يعرس (نقولو كي يفوت الثلاثين) مع العلم أنو بلغ في الخمسطاش . يعني خمسطاشن سنا متع كبت ومتع مشاكل نفسية بين الشعور بالذنب (عخاطرو خزر للديكولتي متع الطفلة اللي قاعدة قدامو في الكار) وبين الرغبات الملحة متاع الجسد اللي مايطيقش حالة كيف هاذي. وللعلم الحالة هاذي تصير لأول مرة في مجتمعاتنا عخاطر قبل الناس كانت تعرس على بكري وما تستناش خمسطاشن سنا كبت وحرمان قبل ما تشبع رغباتها الجنسية . معناها اليوم عندنا جيش متاع مكبوتين ومحرومين وهاذي حقيقة واقعة ، وموش الصلاة والعبادة هي اللي باش تقتل الغريزة هاذي اللي ماهياش أكثر حيوانية من غريزة الأكل والشرب .

بالطبيعة فمة شكون باش يقوللي اللي أحنا (اللادينيين ، الكفار ، العلمانيين ، اللاييكيين ، الملاحدة ... كلها في قفة وحدة) ديما نحكيو على الجنس واللي أحنا هوما اللي مربطين ومعقدين... باهي يا سيدي... واللي يخرجلك عشرين ألف فتوى في منع التبرج والإختلاط بين الجنسين والسفور... واللي يقلك اللي شعر المرأة عورة وصوتها عورة واللي الماكياج حرام... زعمة هو المربط والا آنا ؟ واللي يقلك "إذا عصيتم فاستتروا" يشجع في النفاق والا لا ؟ والا المنافقين ما ينجموا يكونوا كان الخارجين عالملة واللاديننين وأصحاب الفكر الحر ؟

عاد كي روحت لتونس من جملة ما قابلت قابلت زوز مالناس نعرفهم مليح مليح ماللي صغار . كنا ديما نحلمو بأمريكا والخارج والفلوس والكرهبة وهوما الزوز بالذات يموتوا ويفناوا على الراب أميريكان . عاد كي روحت المرة لخرة واحد منهم نلقاه لحية وعرّاقية وسواك في يدو ، يحكي على كونو المسلم ما ينجمش يتبع برشة مذاهب فرد وقت : ما تنجمش تاخو أسهل ما قالو ابن حنبل وأبو حنيفة وتعمل مذهب على روحك ... الثاني... نلقاها دوّرها هارد روك وقاللي فديت من هالبلاد... بالله كان يحبو يردوها أفغانستان علاش ما يقولولناش ديراكت خلي واحد يشوف حل لحياتو ... يمشي يعمل حرقة لأمريكا والا حتى اسرائيل المهم نهجّ من ها البر...

آنا الناس اللي يحكيو كيما السيد اللول نعمل عليهم جو ، توة من حكايات "توباك" و "أمينام" وبقية الصعاليك متاع الراب والدروغ والزطلة ، ولالي فقيه زمانو ويفتي في صلاة الجماعة وفي آش قال فلان وآش قال فلتان . باهي ، مادمنا نحكيو عالمذاهب واللي حد ما نجمو نتبّعوا كان مذهب واحد ، ماو قولوا للناس آما مذهب قاعدين يتبعوا فيه ؟ قولولهم راهو الخرم متاع الفضائيات الدينية ما يصلح كان لجماعة ابن حنبل موش للمالكية . تي الزح إذاعة كيما الزيتونة يلزمها تفسر للناس الإختلاف بين المذاهب وآش معناها معتزلة وشيعة وخوارج وفي آشكون قاعدين نتبعو بالضبط . وفوق هاذا ودونو ، مواضيع كيف هكة ماهياش هي اللي ماش تخلينا نخلطو على "قاطرة البلدان المتقدمة" ونراترابيو التأخر اللي مازلنا حاصلين فيه ( بلاد كيما المغرب فاتتنا اليوم في عشرين ألف دومان).

السيد هاذا ولا يحكي بأحنا المسلمين مليار بشر باش نحرروا فلسطين . بالله نحب نقول للي يحكيو ديما باسم مليار بشر سيبونا يرحم والديكم . بلا أمة عربية بلا أمة إسلامية سيبونا فكوا علينا الهم اللي عايشين فيه يكفينا . كيما قال الآخر ما نحتفلوش بعيد الحب عخاطر عيب نحتفلوا بيه بعيد متاع نصارى في حين أخوتنا في العراق وفي فلسطين ضاربهم الظلم والقهر . مالا مادام فلسطين ما تحررتش لا نعيدو لا نفرحو لا نعملو شي ! بالله قولولي حتى لوقتاش وقضية فلسطين عاملتلنا كي مسمار جحا : "لا صوت يعلو فوق صوت المعركة" . باهي ، ستين سنا وفلسطين ما تحررتش... آش عملنا وجا مليح ؟ نقعدو نعصّدو في حكاية الوحدة والمصير المشترك وثوابت الأمة و"أمة واحدة ذات رسالة خالدة" . بالله نحب نعرف آش عندنا باش نربحو من 300 مليون عربي ضاربهم الفقر والجهل والتخلف ؟ والا انصر أخاك ظالما أو مظلوما ؟ وفينهم هاللي يحكيو عالعروبة وهوما ما يعرفوش يركّبوا جملة عربية صحيحة ؟ كيفهم كيف اللي يتكلم باسم الإسلام وما يعرفش يعرض الحمد لله بالصحيح .

بون ، السيد الثاني الرياكسيون متاعو هي متع التونسي دو باز : نفسي نفسي ، نهرب ومن بعد خلي تخلى... آنا متأكد اللي فمة منهم برشة ناس كيف هكة ، فاددين مالوضع والتدين المتزايد خانقهم ، آما حد ما يتكلم واللي يلقى بار يركش فيه والا فصعة للخارج ، آش يهمو في البلاد خلي تّتخذ.

بيان سير آنا ما فاهم شي مالحكاية والكلام متاعي ترف فكري ونستعمل في نفس الأسلحة الديماغوجية متع الإسلاميين . باهي داكوردو ، آما نهارة اللي يصير في تونس اللي صار في إيران عام 79 توة نشوفو شكون عندو الحق . ونهارة اللي تفوتنا المغرب وليبيا والموزمبيق تو نفيقو على رواحنا ونندمو وقتللي ما ينفعش الندم . هالعريبة ما ينفع منها شي ، كي مصر كي سوريا كي الخليج ، كان باش نربطو مصيرنا بمصيرهم يا خيبة المسعى ، ما عندنا فين نوصلو . والمنطق متع الشروق والصريح ومثيلاتها قاعد يهدم في أجيال كاملة ويغذي في التطرف وضيق الأفق ، ومن غير ما نحكيو على اقرأ والناس والمجد والوسائل الأخرى متع تشجيع الرجعية والسلفية . ابكي على حال الإعلام في تونس ، وعلى حال الثقافة وعلى حال التعليم وعلى حال الفن ووسائل الترفيه... وابكي على حال جيل كامل ضايع ما بين بوش وما بين بن لادن ما ينجم يخزر للعالم إلا بمنطق صراع الحضارات والمؤامرة الصهيوصليبية . ها الإعلام بودورو عمرو ما فهم اللي قضايا التوانسة عمرها ما كانت تحرير فلسطين وإلا كاس افريقيا.... احكيولنا عالخبز والشوماج والهجرة السرية وعاللي باش يصير في 2009. قولولنا راهو فمة برشة فدوا وبرشة يستناو في تغيير كبير وبرشة يحبوا يتنفسوا. سمّعونا أصوات الشباب اللي ما عاد يعنيلهم اسم تونس كان غناية "بلها يا بلها" في الكوب دافريك .

آخر طلعة قلك تونس كي ربحت ماتش في كاس افريقيا كانت على خاطر الملاعبية متربيين ومتدينين وعطاو الفلوس للقلالة في المدينة اللي لعبوا فيها... على حساب هكة مالا كاس افريقيا اللي هزيناها في 2004 بفضل الزوز كفار لومار وسانطوس كيفاش نحسبوها ؟ وزعمة الصحوة الدينية هي اللي خلات الألمان سلاطين متع كورة ؟ والبرازيل ؟ عخاطرهم مسيحيين ملتزمين بتعاليم دينهم ؟ سيبونا وانتوما ربي تدخلو فيه في كل شي .

من جملة الحاجات اللي تعلمتها في تن ـ بلوغز هي كونو فمة ناس متعلمين وواصلين يقولولك اللي بما أنو تونس فيها 98 % مسلمين ، فإنو الأغلبية هاذي من حقها إعلان دولة إسلامية !! لا باس ماو ؟ سافابا يا ولدي ؟ شكون حطك تحكي باسمهم الـ98 % هاذوما وشكون قالك أصلا اللي ماذابيهم الدين يتدخل في أمورهم الشخصية. الناس هاذم موجودين ، ويكفي أنك تقرا التعاليق الأنونيم باش تفهم حجم المصيبة اللي وصلنالها .

وقبل ما نكمل (رغم اللي الحديث ما يوفاش وقلبي معبي) نحب نعلق على اللي قالوا عماد حبيب وممكن ما عجبش برشة ناس : سيدي محرز ، اللي حما الجالية اليهودية واللي يقدسوا فيه التوانسة اليوم هو اللي أباد الشيعة من بر تونس . إي نعم أبادهم ، بصغيرهم بكبيرهم ، وكيف الجنود كانوا يشكّو في عبد ويجيو يشاوروا سيدي محرز ، كان يقلهم : "اقتلوه فإن كان منا فهو شهيد وإن كان منهم فقد استرحنا منه". الشي هاذا واقع ، واللي يقول في الكلام هاذا قاعد يقول في حقيقة تاريخية ، وماهواش يجرح في المشاعر الدينية والا الوطنية . وهاذا مثال برك على التقديس متاعنا للتاريخ اللي ما نعرفو منو شي . ديما نتخباو ورا كلام كبير من نوع الحضارة الإسلامية العظيمة والمفكرين الكبار والفلاسفة المسلمين واحنا ما عندنا عليهم حتى أدنى فكرة

الحاصل ، تكريز وبرة

Le rêve d'Olmert

« Les gazaouis sont des égyptiens, tout le monde finira par admettre cette vérité. Les voilà, ces Arabes, aujourd'hui appelant à ce que les égyptiens laissent les frontières ouvertes. Qu'ils les laissent ouvertes, ces frontières ! Ce n'est pas mes oignons. Qu'ils règlent leurs problèmes entre eux, qu'est-ce qu'on a à faire là-dedans ? Moi je n'ouvrirai pas mes frontières.

Depuis toujours, ici en Israël on a compris une chose : ne compter que sur soi-même. Seuls nous avons gagné toutes les guerres qui nous ont opposés à nos ennemis. Seuls nous règleront le problème palestinien. Oslo mon œil. Deux Etats ? Oui, bien sûr... »

Olmert se frotte les mains et se tourne vers la Cisjordanie en chuchotant : « Même stratégie, même combat : de plus en plus de territoire, de moins en moins d'Arabes. Peut-être la prochaine étape serait de faire un embargo sur Ariha, dans l'espoir de voir les cisjordaniens forcer les frontières et tendre le bras vers leur frères de l'autre rive du Jourdain ? Et peut-être, au final, le roi Abdallah annexera Ariha ? Les Arabes ont la mémoire courte : quand ils ont perdu Jérusalem-Est, elle était sous administration du roi de Jordanie. Tout ça n'est qu'un seul pays, de par et d'autre du Jourdain. L'actuel Royaume de Jordanie contient 60 % de citoyens originaires de la Palestine. Le pays des cisjordaniens est la Jordanie. Le pays des gazaouis est l'Egypte. Voilà. L'affaire est close. Qu'on n'en parle plus. Pendant ce temps, Israël annexera le maximum de colonies en Cisjordanie. Tant que les pourparlers sont au point mort, on peut jouer cavalier seul. Comme on l'a toujours fait.

Oui, Israël a toujours fait des erreurs. Mais à chaque erreur commise il y a toujours quelqu'un en face pour commettre une erreur encore plus monumentale. Donc il n'y a pas de risque. La même politique qui a permis à Israël d'exister pendant 60 ans doit pouvoir lui assurer une existence encore plus longue. Et le jour où les Européens se réveilleront pour se rendre compte que la Seconde Guerre c'est quand même une histoire lointaine, ce jour-là Israël n'aura plus besoin des Européens -ni des Américains- pour exister. Car Israël à ce moment-là aura bâti sa légitimité sur autre chose que la culpabilité due à la Shoah. Il aura une place au soleil grâce à l'industrie, au tourisme, à l'agriculture moderne, aux technologies de pointe, à l'innovation et à tous les facteurs qui font de ce lui une réussite économique.

Stratégiquement, les bonnes alliances feront les bonnes affaires. Turquie au nord, Egypte à l'Ouest et Jordanie à l'Est -tant que ces pays sont gouvernés par des non-islamistes-. Pour le long terme, l'Inde, et pourquoi pas la Chine, les nouveaux leaders mondiaux. Et les Arabes ? Les laisser faire, autant que possible. Plus ils sont en colère plus ils font n'importe quoi. Et si jamais débordement il y a, il y aura toujours des têtes nucléaires à Dimona pointées sur la tête de celui qui ose aller trop loin.

Aujourd'hui la Palestine n'a plus de visage. La force d'Arafat était d'incarner la Palestine. Qui les incarne désormais ? L'OLP ? Sans ses leaders historiques et sans assise populaire ? Le Fatah, avec un Barghouthi prisonnier et des leaders à la réputation entachée par la corruption ? Non, pas Mahmoud Abbas non plus. Surtout pas lui. Sans charisme, on peut gouverner un pays paisible et démocratique comme la Suisse mais certainement pas des territoires fragmentés et un peuple affamé et emprisonné. Quant au Hamas… ils sont comme les autres : beaucoup de bruit pour rien. Laissez-moi vous dire : nous sommes seuls sur le terrain, et c'est tant mieux.

Tout ce que j'ai à faire est de tenir bon jusqu'aux prochaines élections. En Israël, on n'exige pas que le Premier ministre soit compétent. On ne lui demande pas de régler les problèmes avec les voisins. Tout ce qu'on lui demande c'est de faire durer le jeu et de subir le moins de dégâts possibles, et à souhait, aller provoquer les autres, les maintenir sous pression. Exercice pas très compliqué somme toute. Ce qui explique en partie pourquoi j'ai pu tenir aussi longtemps… »

Une drôle de façon de voir l’existence

Je me suis demandé combien d'internautes liront un post intitulé « Angoisses ». Le titre n’est pas accrocheur, mais j’ai eu quelques réactions tout de même. Dans une discussion privée, une lectrice a trouvé que ce post décrivait une « drôle de façon de voir l’existence ».

Je n’ai rien fait, à part exprimer une certaine angoisse du Néant. Une angoisse que certains existentialistes considèrent comme l’essence même de l’homme. Une angoisse qui naît de la conscience de l’absurdité totale de la vie et de l’absence de tout sens.

Woody Allen dit à propos de l’absurde : « [La réalité est] absurde. Dénuée de sens. En cela, elle est foncièrement tragique, avec des moments amusants, à la surface (…). On devient vieux, malade, on meurt. Tout ce qu'on a été, tout ce qu'on a fait aboutit au néant. Bergman est mort, c'est fini. » Je partage cette vision selon laquelle le tragique est le propre même de l’existence, sa vérité la plus profonde. Nietzsche trouvait que c’est exactement ce caractère tragique qui fait que la vie est sainte par elle-même et qui fait qu’elle n’a pas besoin de valeurs supérieures pour lui conférer la sainteté.

Néant, absurde, angoisse, tragique. Je conviens bien que ce soit des mots pas très gais et que par conséquent cette façon de voir l’existence est repoussante, voir effrayante. On préfèrerait de loin des mots optimistes, pleins de vie, de promesses et d’espoir. Autant dire des mots tirés d’une messe religieuse ou bien d’un spot de publicité. Mais notre fuite face au Néant (dans la messe, ou dans la pub) ne le supprime pas. Notre refus à voir l’existence comme elle est ne change en rien la vérité qui veut que l’existence soit un fil tendu entre deux néants.

On se console en disant qu’on aura « un orgasme qui durera soixante-dix ans », ce qui peut être vraie dans une certaine mesure mais pas suffisant. Car cette vision hédoniste de la vie occulte la douleur et la souffrance et essaie de nous faire croire qu’à soixante-dix ou quatre-vingts ans, on a moins d’angoisses face au Néant.

Pourquoi on ne se suicide pas donc ? Tout simplement parce que l’angoisse et la certitude du nihilisme ne signifient pas le pessimisme. On peut tout à fait vivre avec tout ça, bien que cela paraisse difficile.

Et que ferons-nous dans ce cas ? Meubler le temps, à la manière de Vladimir et Estragon dans « En attendant Godot » de Beckett. Porter notre rocher, tel Sisyphe, et monter jusqu’au sommet. Mais « il faut imaginer Sisyphe heureux » comme dit Albert Camus. Vivre notre tragédie en hommes heureux. Non pas comme des imbéciles heureux, ignorant leur sort ou l’occultant par diverses distractions, mais en héros conscients de ce qui les attend. Car Nietzsche avait raison : « le héros est gai, voilà ce qui a échappé jusqu’à maintenant aux auteurs de tragédies ».

Angoisses

Entre deux néants quelque chose surgit. Et pendant un bref instant, cette chose s’intensifie luttant contre les ténèbres qui l’entourent. Une petite lumière, éphémère, pâle, fragile. Elle sera bientôt éteinte.

L’existence est une panne dans l’essence du Néant. Une erreur temporaire, corrigée aussitôt par les forces centripètes de l’infernale machine nihiliste. Tel un trou noir qui engloutit tout, même la lumière, surtout la lumière, le Néant broie tout et n’épargne rien.

Le point lumineux grossit petit à petit. Mais son accroissement porte déjà les graines de son anéantissement. Telle une bulle de savon, l’existence court vers sa fin, vers sa dilution finale et son retour définitif au Néant. Retour au rien, à l’inexistant, au Tout, à l’origine, à la seule vérité. A Dieu.

La vérité est une froideur sans nom où même le temps ne peut exister. Une froideur où tout est impossible, même de ressentir la douleur du moi.

Croire que l’existence peut nous apporter joie et bonheur est une piètre consolation. Car tout se déroule sur un fond tragique. L’arrière plan est sombre. Les décors sont morbides. Au-delà de la scène sur laquelle nous nous produisons, un abîme nous attend. Nos loges sont nos tombes.

Tant que le nihilisme règne en maître absolu, l’éternel Retour ne peut être que l’affirmation de la négation. Le règne de la nécessité. La momification de l’Etre dans l’attente de l’expédier vers son lieu d’origine. Les forces reviennent mais ne chassent pas le négatif, elles le retiennent, l’intensifient, le nourrissent et le poussent vers le centre. Tant que nous vénèrerons le Néant –et nous le vénèrerons toujours- ces forces ne peuvent être que centripètes. Tout revient, le même revient, et il revient au même. Les images se reproduisent, reviennent, persistent, à chaque fois plus pâles, de plus en plus médiocres. Jusqu’à ce qu’elles soient englouties, oubliées, effacées. Le Néant n’a pas de mémoire.

Pourquoi écrire quand on n'a rien à dire ?

(Publié pour la première fois le 12 mai 06, remanié depuis mais toujours d’actualité.)

Les blogs fleurissent comme des champignons. On en trouve partout sur la toile. Et pire, il est plus facile de créer son propre blog que de lire celui d'un autre. J'en ai fait l'expérience moi-même. « De toutes façons le seul blog vraiment intéressant, c'est le mien » se dit le blogomaniaque.

On pourrait dire que le plus souvent, la blogomanie résulte d'un ego surdimensionné, une solitude immense et un malentendu chronique avec le monde dans lequel on vit. De tels symptômes sont assez courants, ce qui explique peut-être le nombre grandissant de blogs.

Un blogomaniaque se voit comme le centre du monde, l’homme ou la femme la plus intéressante qui soit. Ses journées, ses coups de gueule, ses crises d'ado ou crises de la quarantaine sont des sujets tellement importants qu’il devient indispensable d'en informer le public sur-le-champ.

Sur internet ce n'est pas la vraie vie. On peut se cacher derrière un pseudo, on peut raconter des exploits complètement imaginaires, comme on peut parler de ses conneries et de ses ratées sans craindre les moqueries des autres. C'est pour ça qu'au lieu de se réfugier dans l'art, l'alcool, la collecte des timbres ou tout autre occupation, de plus en plus de gens ouvrent des blogs.

Parfois, et pour notre plus grand malheur, ceux qui choisissent la blogomanie sont ceux qui ont le moins de choses à dire. La preuve : lisez un blog au hasard. Il y a des chances que le blogueur soit un vrai blogomaniaque. Il a certainement posté un jour un post du genre : "Je sais pas ce que je vais écrire car je n'ai rien à dire, mais j'écris quand même". Le monsieur (ou la dame) ne se gêne pas. Il préfère poster quelque chose que ne rien poster du tout. La nature a horreur du vide, et il ne veut pas imaginer la blogosphère vide de sa voix, même si elle est inaudible parme des millions d’autres. Et même si, au fond, il n’a rien à apporter sauf d’en rajouter à la misère du monde.

De toutes les façons c'est plus fort que lui. Il postera. Et nous comme on n'a absolument rien à faire d’autre dans notre vie, on le lira, comme des cons, au lieu de lui crier : POURQUOI ECRIRE SI T'AS RIEN A DIRE ?

ملاحظات حول التدوين الصوتي

توة مدة بعض اللخيان بادروا بإنشاء مدونة مختصة في التدوين الصوتي (رديون). وهذي بادرة طيبة على خاطر التدوين الصوتي موضة جديدة قاعدة تنتشر توة وآنا نرى اللي باهي ياسر كونو نشوفو حاجات كيف هكة في البلوغوسفار التونسية.

تبقى التدوينات اللي قاعدين نراو فيهم على رديون ما يمكنش حسب رايي يكونلهم النجاح المنتظر . علاش ؟ على خاطر التدوين الصوتي عندو خصوصياتو اللي يتميز بيها على التدوين الكتابي. فتدوينة كتابية هي أقرب ما تكون لمقال في الصحافة المكتوبة. ورايي الشخصي (اللي ما يلزم حتى حد) هو كونو تدوينة كتابية باهية هي عبارة على مقال صحفي باهي. بمعنى آخر نفس المعايير اللي نقييموا بيها مقال فيا الصحافة المكتوبة ننجموا نقيموا بيها تدوينة كتابية ، مع الأخذ بعين الإعتبار وأنو المدون شخص هاوي وماعندوش الخبرة المهنية متاع صحفي محترف (رغم اللي كلمة صحفي محترف أهميتها محدودة جدا في بلاد ولات فيها الصحافة بودورو هي القاعدة ، وقداش من مدون على تن ـ بلوغز يفوت برشة ناس عندهم بطاقة صحفي).


دونك ، إذا كانت التدوينة الكتابية عبارة على نسخة معدلة من العمل الصحفي الكتابي فإنو التدوينة الصوتية هي كذلك نسخة معدلة من الصحافة المسموعة. وما يخفى على حد اللي القواعد متاع الخدمة والمعايير متاع التقييم تختلف بين الزوز أنواع هاذم متاع العمل الصحفي .

كي تبدا تقرى في مقال تنجم تنقز فقرة ، تمشي ديراكت للبارتي اللي حاجتك بيها ، تقرى فيسع (أون دياغونال كيما يقولو الفرنسيس) ، على خاطر المقال بكلو تنجم تشوفو في نظرة وحدة وإنتي اللي مسيطر عليه موش هو اللي مسيطر عليك . على العكس من ذلك التدوينة الصوتية هي اللي تحكم فيك . لازمك تسمع ماللول للخر ، وإذا كان ما عجبكش وحبيت تشوف آش تقال في آخر الحديث صعيب ياسر باش تعرف فيسع فيسع اللي فمة حاجة مهمة تقالت في الدرجين اللخرنين .

هذاكة علاش التدوينة الصوتية يلزمها تكون مخدومة مليح ، وأول حاجة هي الطول متاعها (ما يلزمش تكون طويلة برشة) والنسق (معناها الريتم) اللي ما يلزموش يكون طايح برشة . بالنسبة لي تدوينة صوتية جيدة أو ممتازة هي عبارة عن برنامج إذاعي كي تسمعو ما تحسوش ثقيل وكل دقيقة تتعدى تشرهك باش تسمع الدقيقة اللي من بعد .

آنا واحد مالناس ما نجمت نسمع حتى تدوينة صوتية حتى للخر . ومن أهم الأسباب هي اللي التدوينات هاذي طويلة ياسر وساعات تصير فيها "ديلوسيون" متاع الموضوع في أحاديث جانبية ماعندهاش علاقة مباشرة بالموضوع . التدوين الصوتي ماهواش تسجيل صوتي لمحادثة في المقهى ، خاصة وأنو السيد المستمع ما عندو حتى قدرة على المشاركة في الحديث . وتدوينة مخدومة ما يمكنش يكونو فيها أسئلة من نوع : "آش قولك يا سي فلان في قضية (...)". يلزم فمة مينيموم متاع تسلسل منطقي للأسئلة وفمة توجيه للحوار مع تجنب السقوط في العموميات. يلزم وقت محدد للتدوينة ووقت محدد لكل مشارك وأسئلة بقدر كافي من الدقة والوضوح .

الحاصل ، نشالله اللخيان ما يتغششوش ويمشي في بالهم اللي البوست هذا ضد زيد والا عمر . خاصة اللي البلوغوسفار متاعنا تعاني من الطائفية والعصبيات القبلية...

ماني

Aujourd'hui je me suis réveillé tard

Aujourd'hui je me suis réveillé tard. Dehors il pleut. Je sens déjà que cette journée sera perdue car celui qui se réveille tard passe sa journée à courir. Je suis malade, je n’ai envie de rien. Mais je sais qu’il faut que je poste quelque chose sur ce blog. Ça fait tellement longtemps que je n’ai rien publié.

Je mets un peu de musique que mon frère m’avait passée lors de ma dernière virée à Tunis. Je découvre le groupe Dream Theater. Mais évidemment vous vous en foutez. Car si j’étais à votre place, j’aurais arrêté la lecture de ce post débile dès la première phrase. Il n’y a pas pire que de commencer un post de blog par une phrase pareille : « Aujourd'hui je me suis réveillé tard ».

Ecrire pour quoi dire ? Participer aux « débats » ? Régionalisme ? Bhutto ? L’annulation du Dakar ? Ou simplement vous souhaiter bonne année ?

Non, il me faut un sujet intéressant. Par exemple, écrire sur une de mes dernières lectures : « Nietzsche, par Gilles Deleuze ». Laisse tomber. Zéro inspiration. Zéro motivation. Et puis qui les lira ces sujets ? Autant vous parler de ma visite chez le dentiste hier. Autant commenter un match de football.

Des sujets légers ? Oui, sûrement. Trois minis meet-up que j’ai eus à Tunis, la nouvelle copine de Sarko, ou peut-être écrire sur le film de Ken Loach ?

La vérité est que le dégoût me gagne de plus en plus et j’en arrive à me demander pourquoi j’ai ouvert ce blog, et pourquoi je le garde. Je me sens de plus en plus étranger, à moi-même et aux autres et surtout à cet espace que j’ai déjà fermé avant de le rouvrir (pour des raisons que je suis moi-même incapable d’expliquer d’une façon pertinente).

L’écriture n’est qu’un jeu de séduction. La séduction ne me séduit plus.

Malgré les pauses prolongées et répétitives ce blog s’essouffle.

Je m’ennuie. Je n’ai pas le courage de sortir. Je regarde mon blog et je me dis : il faut que je poste quelque chose, il le faut. Et je me dis que je vais poster un truc débile, le plus débile que j’ai jamais écrit. Je prends mon clavier et je tape :

« Aujourd'hui je me suis réveillé tard. Dehors il pleut… bla bla bla… »

(Ecrit le samedi 5 janvier 08. Bonne année à tous.)